عز الدين حسينى زنجانى
41
حكمت فاطمى (تلخيص شرح خطبه حضرت زهرا ع) (فارسى)
براى شما بنا نكرديم ؟ و خورشيد را چراغ نورانى قرار نداديم ؟ و باران فراوان از ابرها نريختيم ؟ تا اين كه قوت انسان و حيوان و باغهاى پردرخت را درست كنيم ؟ « أَلَمْ نَجْعَلِ الأَرْضَ مِهاداً » ؛ آيا زمين را آماده و گسترده و مانند گهواره قرار نداديم ؟ آماده براى استفاده و كم و زياد بودن ، چنين است كه قسمت عمدهء آن مسطح است و چنانچه هر چند قدم ، كوههاى بلند و يا درههاى عميق وجود داشت و يا مانند آهن و سنگ ، سخت و يا مانند باتلاق در غايت نرمى بود آيا بشر در چنين صورتى مىتوانست كشاورزى نمايد و ساختمانى بسازد ؟ اگر جداره زمين بسيار سرد و يا گرم بود زندگى در آن غير ممكن بود ، پس نعمت كره زمين هم در خور احتياجات بشرى است نه كم است و نه زياد . « وَالجِبالَ أَوْتاداً » ؛ آيا كوهها را ميخ قرار نداديم ؟ مركز زمين از مواد ذوب شده آتشين تشكيل يافته و بسا اتفاق مىافتد كه از دهانهء كوههاى آتشفشان به مقدار كمى از مواد گداختهء درونى به سطح زمين پرتاب مىشود تا جايى كه تمدنهاى عظيم و حاصل قرنها كوشش بشر در زير آن مواد پرتاب شده مدفون مىشود روى اين مواد آتشين پوستهء نازكى از حجم زمين قرار دارد كه براى زندگى جانداران آماده شده و در فاصلهء كم يا زياد كوهها قرار گرفته است . اگر اين تكيهگاهها و ميخها نمىبود سطح زمين در اثر فشار مواد مذاب آتشين منفجر شده و پيوسته زلزله و شكافهاى هولناك رخ مىداد . پس كوهها ، سطح زمين را مانند ميخ آرام نگه مىدارند و نيز رسايى ديگر اين